umitgulce

Öz Kütle: Bir maddenin birim hacminin kütlesine o maddenin öz kütlesi denir. Öz kütle, bir maddenin kütlesinin hacmine oranı şeklinde de tanımlanabilir.

Öz kütle, maddeler için ayırt edici bir özelliktir.
Öz kütle birimi, kütle biriminin hacim birimine bölünmesinden elde edilir.



Kütle BirimiHacim BirimiÖz Kütle BirimiKgm3Kg/m3KglKg/lgcm3g/cm3gmlg/mlmgmlmg/ml
Uyarı: Sıcaklığın artmasıyla maddeler genleşeceğinden hacimlerinde bir miktar artış görülür. Dolayısıyla öz kütlelerinde de küçük farklılıklar beklenebilir.
Örnek:
Kütlesi 200 gram, hacmi 125 cm3 olan bir maddenin öz kütlesini ve birimini bulalım.
m: maddenin kütlesi
V: Maddenin hacmi
d: Maddenin öz kütlesi olmak üzere;


d= 1,6 gram/cm3
Böylece maddenin öz kütlesinin sayısal değerini bulurken, öz kütle biriminin de g/cm3 olduğunu tespit etmiş olduk. Bunun anlamı şudur: Bu maddenin 1 cm3 ünün kütlesi 1,6 gramdır. Başka bir ifade ile maddenin birim hacmine düşen kütle miktarı 1,6 gramdır.
Sıvı Karışımının Öz Kütlesi:
Bir sıvı karışımının öz kütlesi, karışımı oluşturan sıvıların kütleleri toplamı hacimleri toplamına bölünerek bulunur.
m1: 1.sıvının kütlesi,
m2: 2. sıvının kütlesi,
m3: 3. sıvının kütlesi,
V1 :1. sıvının hacmi,
V2: 2. sıvının hacmi,
V3: 3.sıvının hacmi ve
dk: karışımın öz kütlesi olmak üzere;

Örnek: Öz kütlesi 2 g/cm3 olan sıvıdan V1 hacminde, öz kütlesi 6 g/cm3 olan sıvıdan V2 hacminde sıvılar alınıp homojen olarak karıştırılıyor. Karışımın öz kütlesi 3 g/cm3 olduğuna göre V1/V2 oranı kaçtır?
Çözüm:

dk=3 ,
m1=d1.V1 olduğundan m1=2.V1 ve
m2=d2.V2 olduğundan m2=6.V2 dir.
m1 ve m2 değerleri formülde yerine yazılır ve 3 eşitlenirse;

3.V1+3.V2 = 2.V1+6.V2 (V1 ler ile V2 ler eşitliğin farklı tarafında toplanırsa)
3.V1 - 2.V1 = 6.V2 - 3.V2
V1 = 3.V2 bulunur.

olduğu görülür.

Örnek: Kütle-hacim grafikleri şekilde verilen X ve Y maddelerinden 3 g X ile 5 g Y homojen bir şekilde karıştırılıyor. Karışımın öz kütlesi kaç g/cm3 olur?
Çözüm: Grafik yardımıyla dx= 3/4 ve dy = 1/4 olduğu görülür. Vx = mx/dx 'ten Vx = 4 , Vy = my/dy 'den Vy = 20 bulunur.
formülünde verilenler yerine yazılır ve gerekli işlemler yapılırsa
dk = 1/3 bulunur.